Pałac Zamoyskiego


   Vis a vis chyba najsławniejszego w Warszawie budynku Staszicowskiego (i nie piszę o XIV LO) czyli Pałacu Staszica stoi, niestety już nie oryginalny a odbudowany, Pałac Zamoyskiego. W tym to budynku jeszcze przed jego zniszczeniem Staszic spędził znaczną część swojego życia. Zamieszkał tam już w końcu 1802 roku w oficynie należącej do pałacu, którego właścicielką była wówczas księżna Anna z Zamoyskich Sapieżyna. To właśnie on jako plenipotent księżnej zakupił w grudniu tego roku pałac, w którym, na podstawie specjalnego, potwierdzonego sądownie aktu, miał prawo korzystać z trzech pokoi w oficynie „od wschodu po prawej ręce na pierwszym piętrze” do końca swego życia. Na terenie posiadłości Staszic miał też oddzielną stajnię (na 3 konie) i wozownię (na 1 pojazd).

   Mieszkał w tym miejscu ponad 23 lata i ostatecznie także i w tym mieszkaniu na wskutek ataku apopleksji zmarł 20 stycznia 1826 roku. Na miejscu oficyn przypałacowych zbudowana została w 1843 roku swego czasu największa Warszawska kamienica, Dom Interesów Andrzeja Zamoyskiego, która przysłoniła sam pałac. (Dziś to właśnie ten odbudowany budynek nazwany został Pałacem Zamoyskiego.) 19 października 1863 roku z okien kamienicy dokonano nieudanego zamachu bombowego na namiestnika Fiodora Berga. W odwecie splądrowano ją wyrzucając przez okno między innymi fortepian Chopina. Skonfiskowany pałac i Dom Interesów mieścił od tej pory biura wojskowe, sąd wojenny warszawski i klub rosyjski. Dawny pałac Zamoyskich został zniszczony w czasie II Wojny Światowej a i podobny los później w trakcie Powstania Warszawskiego spotkał stojącą przed nim kamienicę. W 1948 roku rozpoczęła się odbudowa kompleksu, jednak bez pałacu właściwego i oficyn, która zaowocowała budynkiem do dziś cieszącym oczy warszawiaków przechodzących przez ruchliwe skrzyżowanie Nowego Światu i Świętokrzyskiej.


Autor: k1a

Bibliografia:

       * Jan Wysokiński Szlakiem Stanisława Staszica, Warszawa 1988

Położenie: ul. Nowy Świat 67/69

powrót