Stanisław Staszic na Woli


    (Okopowa, al. Jana Pawła II, Solidarności)

   Na obszarze ograniczonym ulicami Okopową, alejami Jana Pawła II i Solidarności, niezwykle trudno doszukać się jakichkolwiek miejsc związanych ze Stanisławem Staszicem. Najbliższy obiekt, który może być w pewnym stopniu kojarzony ze Stanisławem Staszicem to Pałacyk Bogusławskiego.

   Wojciech Bogusławski - dramatopisarz, aktor, reżyser, „ojcem teatru polskiego”- to podobnie jak Staszic, propagator idei oświeceniowych i rzecznik Stronnictwa Patriotycznego oraz jeden z licznych współzałożycieli i współtwórców Uniwersytetu Warszawskiego

   Pałacyk Bogusławskiego przy Żelaznej 97 stanowi obiekt praktycznie zrekonstruowany (według projektu B. Trylińskiej). Obecnie mieści się w nim zakład wychowawczy prowadzony przez siostry franciszkanki.

   Ulokowany w głębi dziedzińca i ujęty z dwóch stron oficynami pałacyk zamknięty jest od ulicy kratą ogrodzenia. Na fasadzie budynku uwidoczniono napis "Parva sed apta" (Mała, ale przydatna).

   W obiekcie autentyczny zachował się jedynie dwukolumnowy portyk w fasadzie i czterokolumnowy w elewacji ogrodowej, we wnętrzu elementy zdobnicze – stylizowane maski teatralne. Przy wejściu znajduje się tablica upamiętniająca pierwszych właścicieli.

   Pierwotny pałacyk wybudowany został na dobrach Bogusławskiego prawdopodobnie w roku 1807, według projektu Bonawentury Solariego, w stylu klasycystycznym. W 1862 obiekt zakupił arcybiskup Zygmunt Szczęsny Feliński dla Zgromadzenia Sióstr "Rodziny Marii".

   Stojąca na dziedzińcu figura Matki Boskiej Niepokalanej została wykonana przez Andrzeja Pruszyńskiego w 1863 roku.

   W czasie II wojny światowe dał schronienie 11 żydowskim dzieciom, a znacznie więcej uratował "przerzucając" je na aryjską stronę, skąd dzieci były wysyłane do sierocińców poza Warszawę. W czasie Powstania Warszawskiego siostry wywieziono do obozu w Ravensbrück, a pałacyk spalono.





Bibliografia: Historia Woli, wyd. PTTK "Kraj", Warszawa 2000

powrót