Obelisk


   Stanisław Staszic przyczynił się do świetności Królestwa Polskiego, a w szczególności Warszawy. W lutym 1817 roku rozpoczął swoje działania w Radzie Ogólnej Budownictwa, Miernictwa, Dróg i Spławów. Dzięki temu ruszyła odbudowa kraju, a w szczególności stolicy. Burzono stare domy, przebudowywano gmachy publiczne, a także brukowano ulice, uchwalano nowe założenia urbanistyczne, wzrosła produkcja materiałów budowlanych. Gazeta „Orzeł Biały” w roku 1819 napisała: „Kto cztery klata nie był w Warszawie, ten by jej dzisiaj nie poznał. Poszerzone i nowo wybrukowane nie tylko oddzielne ulice, ale całe części miasta, poodnawiane domy, zaprowadzona czystość, znaczniejsze ulice jasnymi oświetlone lampami, na pustych placach, wsparte zapomogą rządową, w pięknej architekturze wzniesione i wznoszące się gmachy, porozrzucane klitki i zmienione w place wspaniałe…”

   Stanisław Staszic zajmował się również sprawami poczty, dzięki temu właśnie wtedy pojawiły się po raz pierwszy skrzynki pocztowe. Kolejnym ważnym celem było stworzenie stałych połączeń pocztowych pomiędzy stolicą, a innymi miastami, a kolej nie istniała. Ta forma komunikacji została bardzo przychylnie oceniona przez Wincentego Krasińskiego w „Przewodniku dla podróżujących po Polsce” wydanym w 1821: „Urządzenie najdogodniejsze poczt w Królestwie Polskim do takiej teraz doprowadzone jest doskonałości, iż w tym względzie więcej żądać już nie można…” .

   Stanisław Staszic zajął się również intensywną przebudową dróg, gdyż obecny stan pozostawiał wiele do życzenia, uniemożliwiało to komunikację publiczną i rozwój gospodarczy. Powstało wiele traktatów łączących stolicę z większymi miastami, pod kierownictwem generała Franciszka Ksawerego Christianiego. Pierwszą budowlą był trakt brzeski, liczący około 190kilometrów i biegnący przez Siedlce i Terespol do Brześcia. Po ukończeniu budowy w 1823 roku wzniesiono na jego końcach dwa obeliski. Zachowały się do dziś, są żeliwne i mają prawie 12 metrów wysokości, ustawiono je na czworobocznych cokołach. Inicjatorem tych pomników pracy był sam Stanisław Staszic. Pod obelisk stojący u zbiegu ulic Grochowskiej i Podskarbińskiej (w pobliżu ówczesnych rogatek praskich)osobiście wmurował kamień węgielny. Autorem projektu płaskorzeźb był Paweł Maliński, ten sam artysta, który zaprojektował ozdobę Teatru Wielkiego i kilka pałaców w Warszawie, ale Staszic był autorem koncepcji ideowo-artystycznej. Dziewięć płaskorzeźb licząc od dołu przedstawiały: zamek warszawski od strony Wisły, bryczkę jadącą po świeżo wykończonej szosie, trzecia i czwarta – roboty koło traktu, następna – widok Siedlec, szósta, siódma i ósma – prace przy budowie, ostatnia – widok Brześcia. W Samsonowie odlano elementy żeliwne. na uroczystym odsłonięciu pomnika pozwolono stawić się również robotnikom biorącym udział w budowie, obok ważnych osobistości. Było to publicznym podkreśleniem roli pracowników w tak ogromnym przedsięwzięciu.

Autor: klasa 1c


Obelisk u zbiegu ulic Grochowskiej i Podskarbińskiej


Płaskorzeźby na obelisku


Tablica główna na obelisku

Położenie: zbieg ulic Grochowskiej i Podskarbińskiej

Bibliografia:

       * Jan Wysokiński Szlakiem Stanisława Staszica, Warszawa 1988

powrót